Η πράξη που δεν φαίνεται ηρωική, αλλά σώζει περισσότερες ζωές απ’ όσες φανταζόμαστε.

Κάθε άνοιξη γεμίζουν οι δρόμοι μωρά. Μωρά σε κάδους. Μωρά κάτω από αυτοκίνητα. Μωρά με κλειστά μάτια από λοιμώξεις. Μωρά που γεννήθηκαν σε αυλές, πυλωτές, ταράτσες και αποθήκες, χωρίς να τα περιμένει κανείς και χωρίς να υπάρχει πραγματικά χώρος γι’ αυτά πουθενά.

Και τότε ξεκινάει πάλι ο ίδιος κύκλος.

Κάποιος τα βρίσκει. Κάποιος ζητάει βοήθεια. Κάποιος ψάχνει φιλοξενία. Κάποιος τρέχει σε κτηνίατρο. Κάποιος πληρώνει από την τσέπη του. Κάποιος ξενυχτάει. Κάποιος ανεβάζει αγγελία. Κάποιος παρακαλάει για κοινοποιήσεις.

Και όλοι μαζί προσπαθούμε να σώσουμε ζωές που, σε πολλές περιπτώσεις, δεν θα έπρεπε ποτέ να έχουν γεννηθεί μέσα σε τέτοιες συνθήκες. Αυτό ακούγεται σκληρό. Αλλά πιο σκληρή είναι η πραγματικότητα. Το πρόβλημα των αδέσποτων δεν ξεκινά όταν βρίσκουμε ένα άρρωστο μωρό στον δρόμο. Ξεκινά πολύ νωρίτερα. Ξεκινά από τη γάτα που δεν στειρώθηκε. Από τον σκύλο που αφέθηκε να ζευγαρώσει. Από τον άνθρωπο που είπε «έλα μωρέ, δεν πειράζει». Από την κοινωνία που κάθε χρόνο εκπλήσσεται με τις γέννες, λες και δεν ήξερε ότι θα έρθει ξανά η άνοιξη. Η στείρωση δεν είναι μια δευτερεύουσα πράξη φροντίδας. Είναι η αρχή κάθε σοβαρής λύσης. Η στείρωση, δεν είναι το πιο συγκινητικό κομμάτι της φιλοζωίας. Δεν έχει πάντα ωραίες φωτογραφίες, δεν έχει μωρουδίστικες μουσούδες, δεν έχει το δράμα μιας διάσωσης την τελευταία στιγμή. Όμως είναι αυτό που προλαβαίνει το δράμα πριν συμβεί.

Και αυτό είναι που πολλοί δεν καταλαβαίνουν: η πρόληψη δεν φαίνεται τόσο ηρωική όσο η διάσωση. Αλλά σώζει περισσότερα.

Μια στείρωση μπορεί να σημαίνει δεκάδες ζώα λιγότερα στον δρόμο τα επόμενα χρόνια. Δεκάδες ζώα που δεν θα πεινάσουν, δεν θα αρρωστήσουν, δεν θα πατηθούν, δεν θα ψάχνουν σπίτι σε έναν κόσμο που ήδη δεν προλαβαίνει να βρει σπίτια για όσα υπάρχουν.

Κι όμως, ακόμα ακούμε τα ίδια.

«Είναι κρίμα.»
«Να γεννήσει μία φορά.»
«Είναι ενάντια στη φύση.»
«Θα εξαφανιστούν οι γάτες.»
«Μα πώς θα της στερήσουμε τη μητρότητα;»

Κρίμα δεν είναι μια οργανωμένη κτηνιατρική πράξη. Κρίμα είναι μια θηλυκή γάτα να γεννά ξανά και ξανά, μέχρι να εξαντληθεί. Κρίμα είναι να κουβαλάει μωρά που δεν θα επιβιώσουν. Κρίμα είναι να την κυνηγούν αρσενικά, να τσακώνεται, να τραυματίζεται, να εξαφανίζεται, να ζει μόνιμα σε κατάσταση επιβίωσης.

Κρίμα είναι να γεννιούνται μωρά μόνο και μόνο για να πεθάνουν λίγες εβδομάδες μετά.

Και όχι, δεν χρειάζεται ένα ζώο να γεννήσει «έστω μία φορά». Αυτό είναι μύθος. Ένας από εκείνους τους μύθους που ακούγονται αθώοι, αλλά γεμίζουν δρόμους και αγγελίες με ζώα που κανείς δεν ξέρει πού να τα βάλει.

Όσο για τη φύση, ας τελειώσει κι αυτό το παραμύθι.

Τα αδέσποτα ζώα δεν ζουν σε παρθένα δάση και λιβάδια. Ζουν δίπλα σε κάδους, σε πολυκατοικίες, σε πάρκινγκ, σε εγκαταλελειμμένα οικόπεδα, σε δρόμους με αυτοκίνητα, φόλες, ασθένειες και ανθρώπινη αδιαφορία.

Δεν μιλάμε για μια άγρια ισορροπία που διαταράσσουμε. Μιλάμε για ένα πρόβλημα που υπάρχει επειδή ο άνθρωπος έχει ήδη διαταράξει τα πάντα.

Η στείρωση δεν είναι παρέμβαση στη φύση. Είναι ευθύνη μέσα σε έναν κόσμο που δεν είναι πια φυσικός για αυτά τα ζώα.

Και η αλήθεια είναι πως δεν μπορούμε να μιλάμε για αγάπη στα ζώα και ταυτόχρονα να αδιαφορούμε για τον ανεξέλεγκτο πολλαπλασιασμό τους. Δεν μπορούμε να κλαίμε για τα μωρά που πεθαίνουν και μετά να λέμε «ας γεννήσει». Δεν μπορούμε να ζητάμε από τους εθελοντές να μαζεύουν τα αποτελέσματα μιας αδιαφορίας που θα μπορούσε να είχε προληφθεί.

Γιατί οι υιοθεσίες είναι υπέροχες, αλλά δεν φτάνουν.
Οι φιλοξενίες είναι πολύτιμες, αλλά δεν φτάνουν.
Οι διασώσεις είναι αναγκαίες, αλλά δεν φτάνουν.

Αν δεν υπάρχει στείρωση, απλώς αδειάζουμε τη θάλασσα με το κουτάλι.

Κάθε ζώο που σώζεται είναι μια νίκη. Αλλά κάθε γέννα που αποτρέπεται είναι δεκάδες μελλοντικοί πόνοι λιγότεροι. Και αυτή είναι η διαφορά ανάμεσα στο να τρέχουμε πίσω από το πρόβλημα και στο να αρχίζουμε επιτέλους να το περιορίζουμε.

Η στείρωση προστατεύει και το ίδιο το ζώο. Μειώνει κινδύνους που συνδέονται με τις συνεχόμενες γέννες, τις περιπλανήσεις, τους καβγάδες, τους τραυματισμούς και σοβαρά προβλήματα υγείας. Ένα στειρωμένο ζώο δεν χάνει την προσωπικότητά του. Δεν γίνεται λιγότερο χαρούμενο, λιγότερο ζωντανό, λιγότερο «ο εαυτός του».

Απλώς παύει να είναι παγιδευμένο σε έναν αναπαραγωγικό κύκλο που, στον δρόμο, σπάνια έχει κάτι τρυφερό και συχνά έχει πολύ πόνο.

Η πραγματική φιλοζωία δεν φαίνεται μόνο όταν παίρνουμε ένα ζώο αγκαλιά. Φαίνεται και όταν κάνουμε το δυσάρεστο, το πρακτικό, το μη θεαματικό, αλλά απολύτως απαραίτητο.
Φαίνεται όταν στειρώνουμε τη γάτα της γειτονιάς πριν γεννήσει.
Όταν δεν αφήνουμε το δικό μας ζώο να ζευγαρώσει επειδή «θέλαμε να το ζήσει».
Όταν πιέζουμε τους δήμους να κάνουν οργανωμένα προγράμματα.
Όταν δεν βαφτίζουμε την αμέλεια “φυσική πορεία”.
Όταν καταλαβαίνουμε ότι το συναίσθημα χωρίς πράξη δεν σώζει. Απλώς συγκινεί.

Η στείρωση δεν είναι κατά της ζωής. Είναι υπέρ μιας ζωής που δεν ξεκινά μέσα στην εγκατάλειψη.

Είναι υπέρ των ζώων που ήδη υπάρχουν και περιμένουν σπίτι.
Είναι υπέρ των θηλυκών που δεν αντέχουν άλλες γέννες.
Είναι υπέρ των μωρών που δεν θα γεννηθούν μόνο για να πεθάνουν στον δρόμο.
Είναι υπέρ των εθελοντών που δεν μπορούν να σηκώνουν για πάντα ένα πρόβλημα που η κοινωνία αρνείται να κοιτάξει κατάματα.

Και κάποια στιγμή πρέπει να πούμε κάτι χωρίς περιστροφές:
Δεν αγαπάς τα ζώα μόνο όταν τα ταΐζεις.
Δεν τα αγαπάς μόνο όταν τα λυπάσαι.
Δεν τα αγαπάς μόνο όταν κοινοποιείς μια αγγελία.

Τα αγαπάς όταν κάνεις κάτι για να μη χρειαστεί να σωθούν.

Η στείρωση είναι πρόληψη.
Η πρόληψη είναι ευθύνη.
Και η ευθύνη είναι η πιο καθαρή μορφή αγάπης, γιατί δεν περιμένει να ματώσει κάτι για να το προσέξεις.