Εισαγωγή: Η απόφαση να υιοθετήσετε μια γάτα για πρώτη φορά είναι συναρπαστική, αλλά μπορεί και να σας γεμίζει ερωτήματα. Ποτέ δεν είχατε ξανά γάτα και ίσως αναρωτιέστε τι να περιμένετε ή πώς να προετοιμαστείτε σωστά. Μην ανησυχείτε! Mε λίγη ενημέρωση και πολλή αγάπη, η μετάβαση θα γίνει ομαλά. Σε αυτό το άρθρο θα δούμε βήμα-βήμα ό,τι χρειάζεται να ξέρει ένας νέος γατογονέας: από την πρώτη μέρα στο σπίτι, την προσαρμογή του ζώου και την προετοιμασία του χώρου, μέχρι τις πρώτες κινήσεις φροντίδας, τα αρχικά έξοδα και τη σωστή νοοτροπία υιοθεσίας. Το ύφος είναι απλό, ανθρώπινο και καθησυχαστικό, γιατί στόχος μας είναι να ενθαρρύνουμε και να ενδυναμώσουμε όσους σκέφτονται σοβαρά να κάνουν αυτό το όμορφο βήμα.

1. Η πρώτη μέρα και εβδομάδα: Τι να περιμένετε από τη γάτα σας

Η άφιξη της γάτας στο νέο της σπίτι είναι μια μεγάλη αλλαγή για εκείνη. Την πρώτη μέρα ή και εβδομάδα, είναι απόλυτα φυσιολογικό η γάτα να είναι φοβισμένη ή διστακτική. Μπορεί να κρύβεται κάτω από το κρεβάτι ή σε μια σκοτεινή γωνιά και να μην θέλει πολλή επαφή. Aυτό δεν σημαίνει ότι «δεν σας θέλει», αλλά ότι χρειάζεται χρόνο να εγκλιματιστεί στο άγνωστο περιβάλλον. Θυμηθείτε πως κάθε γάτα έχει τον δικό της ρυθμό προσαρμογής: κάποιες αισθάνονται άνετα σε λίγες μέρες, ενώ άλλες μπορεί να χρειαστούν μερικές εβδομάδες ή και μήνες για να σας εμπιστευτούν.

• Φόβος και άγχος: Το νέο σπίτι, οι καινούριες μυρωδιές και οι ήχοι μπορεί να προκαλέσουν στρες στη γάτα. Μην εκπλαγείτε αν τις πρώτες ώρες δεν έχει όρεξη για φαγητό ή αν κάνει την ανάγκη της έξω από την άμμο της (σπανιότερα). Αυτά τα μικρά «ατυχήματα» συμβαίνουν λόγω στρες. Δώστε της λίγο χρόνο και ηρεμία.
• Αφήστε τη να κρυφτεί: Φτιάξτε της μια κρυψώνα (π.χ. ένα χαρτόκουτο με μια κουβέρτα) όπου μπορεί να απομονώνεται και να νιώθει ασφαλής. Αν θέλει να μείνει κρυμμένη, σεβαστείτε το. Μην την πιέσετε να βγει ή να αλληλεπιδράσει αν δεν είναι έτοιμη. Θα το κάνει με τον δικό της ρυθμό.
• Ήρεμη προσέγγιση: Μιλήστε της γλυκά και ήρεμα, αποφύγετε τις δυνατές φωνές ή τις απότομες κινήσεις. Οι γάτες, ιδίως αν ζούσαν αδέσποτες πριν, είναι ευαίσθητες στους έντονους θορύβους και στις απότομες αλλαγές. Ένας σταθερός, ήπιος τόνος στη φωνή σας θα τη βοηθήσει να νιώσει ασφάλεια κοντά σας.
• Υπομονή και σεβασμός: Η νέα σας γάτα σίγουρα θα χρειαστεί χρόνο μέχρι να αισθανθεί άνετα στο νέο περιβάλλον. Μην βιάζεστε να την πάρετε αγκαλιά ή να τη χαϊδέψετε αν βλέπετε ότι διστάζει. Αφήστε την να κάνει εκείνη το πρώτο βήμα. Μόλις νιώσει έτοιμη, θα σας πλησιάσει από μόνη της και τότε τα χάδια και το παιχνίδι θα είναι πολύ πιο απολαυστικά και για τους δύο σας.

Σε αυτή την αρχική φάση, το κλειδί είναι η συνέπεια και η ηρεμία. Προσπαθήστε, αν είναι δυνατόν, να βρίσκεστε αρκετά στο σπίτι τις πρώτες μέρες, ώστε η γάτα να συνηθίσει την παρουσία σας και να αισθάνεται ασφάλεια. Αν εργάζεστε πολλές ώρες εκτός σπιτιού, φροντίστε τουλάχιστον να της αφιερώνετε ποιοτικό χρόνο όταν είστε παρόντες. Το παιχνίδι, τα απαλά λόγια και τα χάδια όταν τα επιθυμεί θα βοηθήσουν στη δημιουργία δεσμού.

2. Προετοιμασία του σπιτιού: ένα ασφαλές και ήσυχο περιβάλλον

Πριν φέρετε τη νέα σας γάτα στο σπίτι, ετοιμάστε τον χώρο έτσι ώστε να είναι ασφαλής, ήρεμος και φιλόξενος. Θυμηθείτε, ένα καλά προετοιμασμένο περιβάλλον θα μειώσει το άγχος του ζώου και θα το βοηθήσει να εγκλιματιστεί πιο γρήγορα. Ακολουθούν μερικές βασικές συμβουλές:

• Δικό της δωμάτιο ή «καταφύγιο»: Ιδανικά, τις πρώτες ημέρες περιορίστε τη γάτα σε ένα μικρό ήσυχο δωμάτιο που θα λειτουργεί ως το «ασφαλές της καταφύγιο». Εκεί θα έχετε την αμμολεκάνη της, το φαγητό και το νερό, μια ζεστή κουβέρτα ή κρεβατάκι, και μερικά παιχνίδια. Αυτός ο περιορισμένος χώρος θα της επιτρέψει να εξερευνήσει χωρίς να κατακλυστεί από ολόκληρο το σπίτι με τη μία. Βεβαιωθείτε ότι το δωμάτιο είναι ήρεμο, μακριά από φασαρία και ότι μπορεί να κρυφτεί αν το επιθυμεί.
• Ασφάλεια πρώτα: Κάντε μια βόλτα στο σπίτι σας “με τα μάτια της γάτας” και ασφαλίστε πιθανούς κινδύνους. Παράθυρα και μπαλκόνια: Αν το σπίτι σας έχει μπαλκόνι ή ανοικτά παράθυρα, τοποθετήστε προστατευτικό δίχτυ/καλαμωτή/σίτα, ώστε να μην μπορεί η γάτα να πέσει. Οι πτώσεις από μπαλκόνια δυστυχώς αποτελούν την συχνότερη αιτία θανάτου στις οικοσιτες γάτες. Ακολουθεί ο στραγγαλισμός τους στη δεύτερη θέση, από μπαλκονόπορτες σε ανάκληση. Τοξικά υλικά και φυτά: Αποθηκεύστε καθαριστικά, απορρυπαντικά, φάρμακα κλπ. σε ντουλάπια που δεν θα μπορεί να ανοίξει η γάτα. Αν έχετε τοξικά φυτά (π.χ. κρίνο, κισσό κ.α.), καλό είναι να τα απομακρύνετε, διότι πολλά φυτά είναι δηλητηριώδη για τις γάτες. Καλώδια και μικροαντικείμενα: Τακτοποιήστε ή καλύψτε τα ηλεκτρικά καλώδια (έτσι ώστε να μην μπαίνει στον πειρασμό να τα μασήσει) και μαζέψτε μικρά αντικείμενα (λαστιχάκια, κορδόνια, διακοσμητικά) που θα μπορούσε να καταπιεί παίζοντας. Ένα περιβάλλον χωρίς «πειρασμούς» και κινδύνους θα σας γλιτώσει από άγχος και απρόοπτα.
• Βασικά είδη που πρέπει να έχετε: Φροντίστε να προμηθευτείτε εκ των προτέρων τα απαραίτητα για τη γατούλα σας. Συγκεκριμένα:
  • Μπολ φαγητού & νερού: Κατά προτίμηση ανοξείδωτα ή κεραμικά, που καθαρίζονται εύκολα και δεν συγκρατούν οσμές.
  • Ποιοτική τροφή: Επιλέξτε μια τροφή κατάλληλη για την ηλικία της (γατάκι ή ενήλικη). Ζητήστε συμβουλή από τον κτηνίατρο ή τον προηγούμενο φροντιστή για το τι τρώει ήδη, ώστε η αλλαγή να γίνει ομαλά.
  • Αμμολεκάνη & άμμος: Υπάρχουν κλειστές και ανοικτές λεκάνες, ό,τι προτιμάτε, αρκεί να είναι αρκετά μεγάλη για τη γάτα. Βάλτε το προϊόν της αμμοδόχου στην αμμοδοχό και τοποθετείστε τη σε ήσυχο σημείο, μακριά από τα μπολ φαγητού. Την πρώτη μέρα ίσως χρειαστεί να της δείξετε πού είναι η τουαλέτα της, βάζοντάς την απαλά μέσα στην άμμο. Κρατήστε την καθαρή ώστε να τη χρησιμοποιεί με ευχαρίστηση.
  • Κλουβί μεταφοράς: Απολύτως απαραίτητος για τη μετακίνηση της γάτας (από το καταφύγιο στο σπίτι, αλλά και για κάθε μελλοντική επίσκεψη στον κτηνίατρο). Επιλέξτε έναν ανθεκτικό μεταφορέα που κλείνει με ασφάλεια. Η γάτα πρέπει να μεταφέρεται πάντα μέσα σε κλουβάκι μεταφοράς για την ασφάλειά της και ποτέ ελεύθερη σε αυτοκίνητο ή σε δημόσιο χώρο, γιατί μπορεί να πανικοβληθεί και να το σκάσει.
  • Ονυχοδρόμιο: Πρόκειται για τη γνωστή «ξύστρα νυχιών», πολύ σημαντικό για να προστατέψετε τα έπιπλά σας αλλά και για να έχει η γάτα πού να εκτονώνει το φυσικό ένστικτο του γρατσουνίσματος. Υπάρχουν απλά οικονομικά ονυχοδρόμια (π.χ. μια κάθετη κολόνα με σχοινί) ή και πιο περίτεχνα «γατόδεντρα» με διάφορα επίπεδα. Βάλτε το ονυχοδρόμιο από την πρώτη μέρα στο δωμάτιό της. Έτσι θα της μάθετε ότι «εδώ ξύνουμε νυχάκια», όχι στον καναπέ.
  • Παιχνίδια: Λίγα απλά παιχνίδια θα βοηθήσουν τη γάτα να ξεδίνει και να ασκείται. Δεν χρειάζεται κάτι ακριβό. Ακόμη και μια μπαλίτσα, ένα λούτρινο ποντικάκι ή ένα «καλαμάκι» με φτερό στην άκρη θα της προσφέρουν ώρες διασκέδασης. Αποφύγετε παιχνίδια με πολύ μικρά κομμάτια που μπορεί να καταπιεί. Επίσης, προσέξτε να μην αφήνετε κορδόνια ή κλωστές ελεύθερες, γιατί οι γάτες λατρεύουν να παίζουν με αυτά αλλά μπορεί να τα μασήσουν και να τα καταπιούν, προκαλώντας σοβαρό πρόβλημα.
  • Κρεβατάκι ή κουβέρτα: Οι γάτες κοιμούνται πολλές ώρες και τους αρέσει να έχουν μια ζεστή γωνίτσα. Ένα απαλό κρεβατάκι γάτας ή απλά μια κουβέρτα, μπορεί να γίνει το αγαπημένο της μέρος. Τοποθετήστε το σε ήσυχο σημείο, ίσως σε κάποιο υπερυψωμένο μέρος ή κοντά σε παράθυρο για να χαζεύει έξω.
• Κατακόρυφος χώρος και κρυψώνες: Οι γάτες λατρεύουν να σκαρφαλώνουν ψηλά και να επιτηρούν το «βασίλειό» τους από ψηλά. Αν μπορείτε, προσθέστε μερικά ράφια ή μια κατασκευή τύπου «γατόδεντρο» ώστε να έχει κατακόρυφο χώρο για σκαρφάλωμα.
• Ήρεμη γωνιά για εκείνη: Το ζητούμενο είναι το σπίτι σας να της προσφέρει ασφάλεια και ηρεμία. Ειδικά τις πρώτες μέρες, περιορίστε επισκέψεις πολλών ατόμων ή θορύβους. Αν έχετε παιδιά, εξηγήστε τους να προσεγγίζουν τη γάτα με ηρεμία και σεβασμό, χωρίς να την κυνηγούν ή να φωνάζουν δίπλα της. Αν υπάρχουν άλλα κατοικίδια, οι συστάσεις πρέπει να γίνουν σταδιακά και ελεγχόμενα.

Tip: Υπάρχουν στο εμπόριο ειδικοί διαχυτές φερομόνης (τύπου Feliway) που απελευθερώνουν μια ουσία στο χώρο και βοηθούν τη γάτα να ηρεμήσει. Κάποιοι νέοι ιδιοκτήτες βρίσκουν ότι αυτές οι φερομόνες κάνουν τη μετάβαση πιο ομαλή, ειδικά αν η γάτα είναι πολύ αγχωμένη. Δεν είναι απαραίτητο αλλά μπορεί να βοηθήσει στην ομαλή προσαρμογή.

3. Οι πρώτες κινήσεις: Μεταφορά, υγεία και γραφειοκρατικά

Το πήρατε το γατάκι ή τη γάτα σας, τι κάνουμε τώρα; Ας μιλήσουμε για τις πρώτες κινήσεις που καλό είναι να γίνουν αμέσως μετά την υιοθεσία, ώστε να ξεκινήσετε σωστά:

• Μεταφορά στο νέο σπίτι: Όπως ήδη αναφέραμε, η γάτα πρέπει να μεταφερθεί μέσα σε κλουβί μεταφοράς από το χώρο που την παραλαμβάνετε, μέχρι το σπίτι σας. Η μεταφορά στο αυτοκίνητο με τη γάτα χαλαρή στην αγκαλιά σας μπορεί να αποβεί επικίνδυνη. Βάλτε τη στο κλουβάκι, ασφαλίστε το καλά και καλύψτε το με ένα ελαφρύ σεντόνι ή πετσέτα (το σκοτάδι την ηρεμεί). Μόλις φτάσετε σπίτι, βάλτε το κλουβί μέσα στο δωμάτιο που έχετε ετοιμάσει γι’ αυτήν, κλείστε την πόρτα και ανοίξτε το κλουβί να βγει με την ησυχία της. Μπορεί να ξεπηδήσει αμέσως έξω ή να μείνει μέσα φοβισμένη για ώρα. Και τα δύο φυσιολογικά είναι. Αφήστε την να αποφασίσει πότε θα εξερευνήσει.
• Βασικός κτηνιατρικός έλεγχος: Αν η γάτα βρέθηκε στον δρόμο, το πρώτο που πρέπει να κάνετε είναι να την παρακολουθήσετε για 7-10 μέρες στο σπίτι, σε ασφαλές και ήσυχο περιβάλλον και να την αποπαρασιτώσετε εσωτερικά κ αι εξωτερικά. Θέλουμε να είμαστε σίγουροι ότι δεν εμφανίζει σημάδια ασθένειας, όπως διάρροια, φτέρνισμα, λήθαργο ή απώλεια όρεξης. Αν όλα είναι σταθερά, μετά την παρακολούθηση προχωράτε σε:
• Έναρξη εμβολιασμού (αν είναι άνω των 2 μηνών),
• Microchip (προαιρετικό αλλά πολύ σημαντικό),
• Αιματολογικές εξετάσεις και τεστ για λοιμώδη νοσήματα (ιδίως αν υπάρχει άλλη γάτα στο σπίτι),
• Και προγραμματισμό στειρώσης αν είναι σε κατάλληλη ηλικία.
  Στις πρώτες αυτές εξετάσεις συνήθως γίνονται/ελέγχονται: βασικά εμβόλια, αποπαρασίτωση (εσωτερική για σκουλήκια και εξωτερική για ψύλλους/τσιμπούρια), έλεγχος για τυχόν ιούς (π.χ. ρινοτραχείτιδα, HIV της γάτας ή λευχαιμία, αν κριθεί απαραίτητο), καθώς και μια γενική εκτίμηση της κατάστασης δοντιών, αυτιών, τριχώματος κλπ. Ο κτηνίατρος θα καταγράψει το ιστορικό της και θα σας πει πότε χρειάζεται επανεξέταση ή επαναληπτικά εμβόλια.
  
  Αν τη γάτα την υιοθετήσατε από εμάς:
• Είναι ήδη αποπαρασιτωμένη.
  Αν έχει ήδη εμβολιαστεί, πιθανότατα θα την παραλάβατε ήδη με βιβλιάριο υγείας, και ίσως στειρωμένη, ανάλογα την ηλικία. Διαφορετικά, ο εμβολιασμός, και η τοποθέτηση microchip πραγματοποιούνται στο πρώτο μας ραντεβού στον κτηνίατρο, όπου ολοκληρώνεται και η διαδικασία υιοθεσίας, από όπου παραλαβάνεται και μόνιμα το ζώο! Στην περίπτωση αυτή, τα έξοδα δεν καλύπτονται από εμάς και είναι αποκλειστική ευθύνη του νέου κηδεμόνα.
• Μικροτσίπ και χαρτιά υιοθεσίας: Σύμφωνα με την ελληνική νομοθεσία, τοποθέτηση microchip στη γάτα και δήλωση του νέου ιδιοκτήτη είναι υποχρεωτική. Αν η γάτα σας υιοθετήθηκε από εμάς, θα προγραμμαιστεί ένα ραντεβού σε κτηνίατρο ώστε να τοποθετηθεί microchip. Υπεύθυνη δήλωση υιοθεσίας με τα στοιχεια σας ως νέου ιδιοκτήτη θα έχει ήδη ολοκληρωθεί ηλεκτρονικά μέσω του gov.gr με κείμενο που θα σας έχουμε ήδη αποστείλει. Αν πάλι βρήκατε/υιοθετήσατε μια αδέσποτη γάτα που δεν έχει microchip, κλείστε άμεσα ραντεβού να της βάλετε. Είναι μια απλή ένεση με ένα μικροσκοπικό τσιπάκι στο σβέρκο, που δίνει στη γάτα σας ταυτότητα. Το microchip θα χρειαστείτε και για να εκδώσετε το “PET ID” στο gov.gr, δηλαδή την ψηφιακή ταυτότητα κατοικιδίου με τα στοιχεία σας ως ιδιοκτήτη.
• Βιβλιάριο υγείας & ιστορικό: Κρατήστε συγκεντρωμένα όλα τα χαρτιά. Αν υπογράψατε συμβόλαιο υιοθεσίας, αυτό συνήθως περιλαμβάνει τον αριθμό microchip και τα στοιχεία σας – κρατήστε ένα αντίγραφο. Το βιβλιάριο υγείας θα το ενημερώνει κάθε φορά ο κτηνίατρος με εμβόλια, αποπαρασιτώσεις κλπ. Είναι το “ιατρικό ιστορικό” της γατούλας σας, οπότε διατηρήστε το ενημερωμένο.
• Στείρωση: Ένα από τα πιο σημαντικά ιατρικά θέματα είναι η στείρωση (το ίδιο ισχύει για αρσενικά και θηλυκά). Αν το ζώο σας δεν είναι ήδη στειρψμένο κατά την πράξη υιοθεσίας, δεσμεύεστε με την υποχρέωση να το στειρώσετε στην κατάλληλη ηλικία (περίπου 6-7 μηνών). Η στείρωση είναι απαραίτητη για να αποφευχθούν ανεπιθύμητες γέννες, προβλήματα υγείας στο μέλλον, προβλήματα συμπεριφοράς αλλά και απώλεια του ζώου.
• Πρώτες μέρες στο σπίτι – ρουτίνα: Ακολουθήστε ένα σταθερό πρόγραμμα στην καθημερινότητα της γάτας από την αρχή. Οι γάτες αγαπούν τη ρουτίνα γιατί τους δίνει αίσθηση ασφάλειας. Προσπαθήστε να ταΐζετε τη γάτα συγκεκριμένες ώρες κάθε μέρα και να καθιερώσετε συγκεκριμένες ώρες παιχνιδιού ή ξεκούρασης. Όταν υπάρχει προβλεψιμότητα (π.χ. ξέρει ότι κάθε βράδυ κατά τις 9 θα παίξετε με το παιχνίδι της για λίγο), η γάτα θα νιώθει πιο σίγουρη και χαλαρή.

Σημείωση: Η υιοθεσία από εμάς συνήθως περιλαμβάνει ήδη κάποια από τα παραπάνω βήματα. Όλα τα ζώα δίνονται με συμβόλαιο υιοθεσίας. Σε αυτό το συμβόλαιο ορίζεται ότι αναλαμβάνετε την ευθύνη του ζώου και ότι θα φροντίσετε για τη στείρωση αν δεν έχει γίνει, καθώς και ότι αν για οποιονδήποτε λόγο δεν μπορείτε να συνεχίσετε να την έχετε, θα την επιστρέψετε σε εμάς (ώστε να μην βρεθεί ξανά στον δρόμο). Αν υιοθετήσατε ιδιωτικά (π.χ. βρήκατε ένα γατάκι στο δρόμο μόνο του), τότε η ευθύνη είναι εξολοκλήρου σε εσάς να κάνετε όλα τα παραπάνω βήματα. Σε κάθε περίπτωση, κρατήστε επαφή με έναν κτηνίατρο για οποιαδήποτε απορία υγείας και με την κοινότητα φιλόζωων (online ομάδες ή από όπου υιοθετήσατε) για συμβουλές συμπεριφοράς. Δεν είστε μόνοι! Πολλοί άνθρωποι θα χαρούν να σας βοηθήσουν στα πρώτα σας βήματα ως γατογονείς!

4. Βασικά αρχικά έξοδα: τι να υπολογίζετε

Πριν υιοθετήσετε μια γάτα, είναι φρόνιμο να κάνετε μια μικρή λίστα προϋπολογισμού. Ποια είναι τα βασικά αρχικά έξοδα που θα έχετε; Ας τα δούμε, χωρίς να συμπεριλάβουμε εδώ τα προφανή τρέχοντα έξοδα τροφής και άμμου (που είναι μεν σημαντικά, αλλά θα τα διαχειριστείτε στη ροή της καθημερινότητας):

• Εξοπλισμός/είδη γάτας: Τα περισσότερα από τα αντικείμενα που αναφέραμε στην ενότητα προετοιμασίας σπιτιού συνεπάγονται μια αρχική αγορά. Δηλαδή: κλουβί μεταφοράς, αμμολεκάνη, μπολ φαγητού/νερού, βούρτσα περιποίησης (αν είναι μακρύτριχη η γάτα), ονυχοδρόμιο, παιχνίδια, κρεβατάκι. Ευτυχώς υπάρχουν επιλογές για κάθε πορτοφόλι. Συνολικά, για έναν βασικό εξοπλισμό, προτείνουμε:
  – Αμμολεκάνη (κλειστή) 15€
  – Κλουβί μεταφοράς 35€
  – Μπωλ φαγητού/ νερού 10€
  – Χτένα 5€-15€
  – Κουβέρτα/ κρεβάτι 10€-15€
• Κτηνιατρικά έξοδα πρώτης φάσης: Εδώ περιλαμβάνεται η πρώτη εξέταση από τον κτηνίατρο, τα βασικά εμβόλια και αποπαρασιτώσεις, η τοποθέτηση microchip και η στείρωση (αν δεν έχουν ήδη γίνει). Υπολογίστε περίπου: – – 30€ περίπου η κάθε δόση εμβολίου (συνήθως δύο δόσεις τον πρώτο χρόνο τα βασικά, και μία επαναληπτική κάθε χρόνο)
  – 30€ περίπου η τοποθέτηση microchip (μια φορά)
  – 10€ κάθε αποπαρασίτωση (χάπι ή αμπούλα, και αυτά επαναλαμβάνονται περιοδικά)
  – 50€-120€ η στείρωση ποικίλει, ανά περιοχή και γιατρούς
• Τυχόν έξοδα υιοθεσίας: Οι περισσότεροι δεν «πουλάνε» φυσικά τα ζώα, αλλά μπορεί να ζητήσουν ένα συμβολικό ποσό υιοθεσίας ως συνδρομή στα έξοδά τους, που βοηθάει το έργο της εκάστοτε φιλοζωικής ώστε να σωθεί το επόμενο ζωάκι. Θεωρήστε το ως δωρεά για καλό σκοπό! Ουσιαστικά, υιοθετώντας ένα ζώο, βοηθάτε δύο! Αυτό άλλωστε πρεσβεύει και το σύνθημα “Adopt 1, Save 2”! Σώζετε το ζώο που πήρατε και δίνετε χώρο να σωθεί ένα ακόμα στη θέση του.
• Προσαρμογή του χώρου: Αν χρειαστεί να βάλετε ειδικά δίχτυα ασφαλείας σε μπαλκόνια ή παράθυρα, λάβετε υπόψη το κόστος αυτών των εγκαταστάσεων. Υπάρχουν οικονομικες επιλογές, π.χ. τοποθέτηση καλαμωτής που μπορείτε να βάλετε μόνοι σας, αλλά και πιο ανθεκτικές λύσεις, π.χ. τοποθέτηση μόνιμου διχτυού προστασίας από συνεργείο με μεγαλύτερο κόστος.

Να υπογραμμίσουμε εδώ ότι η οικονομική ευθύνη είναι μέρος της υιοθεσίας. Ένα κατοικίδιο φέρνει χαρά και συντροφιά, αλλά έχει και έξοδα. Πέρα από τα αρχικά, θα έχετε και συνεχή έξοδα (τροφή, άμμος, ετήσιο τσεκ-απ κτηνίατρο, πιθανές θεραπείες). Σημαντικό είναι να είστε προετοιμασμένοι ότι αναλαμβάνετε έναν μικρό οικονομικό προϋπολογισμό για τα επόμενα χρόνια. Αν τυχόν συμβεί κάτι έκτακτο (π.χ. αρρωστήσει σοβαρά η γάτα και χρειαστεί επέμβαση), θα πρέπει να μπορείτε να ανταποκριθείτε ή να ζητήσετε βοήθεια. Η υπεύθυνη υιοθεσία σημαίνει ότι είστε διατεθειμένοι να φροντίσετε τη γάτα και οικονομικά, όχι μόνο συναισθηματικά.

5. Από το «Τη λυπήθηκα τη γατούλα» στη συνειδητή φροντίδα

Πολλοί άνθρωποι ξεκινούν να σκέφτονται την υιοθεσία μιας γάτας επειδή «λύπηθηκαν το καημένο το γατάκι» που είδαν στο δρόμο ή σε μια αγγελία. Η συμπόνια είναι μια υπέροχη ανθρώπινη αντίδραση και συνήθως η πρόθεση είναι καλή. Όμως, το να υιοθετήσεις ένα ζώο απλώς από λύπηση δεν αρκεί! Χρειάζεται να μετατρέψεις αυτό το συναίσθημα σε υπεύθυνη πράξη φροντίδας. Ας δούμε τι σημαίνει αυτό στην πράξη:

• Όχι στην παρορμητική υιοθεσία από οίκτο: Βλέπετε μια γατούλα ταλαιπωρημένη και λέτε «αχ, κρίμα, θα την πάρω σπίτι». Αυτό είναι μια αυθόρμητη κίνηση καρδιάς, αλλά πριν το κάνετε, σκεφτείτε το σοβαρά: Μπορείτε να δεσμευτείτε για όλη τη ζωή της; Όπως είδαμε, μια γάτα μπορεί να ζήσει 15 ή και 20 χρόνια υπό τη φροντίδα σας. Δεν είναι μια προσωρινή πράξη φιλανθρωπίας, είναι μια μακροχρόνια σχέση. Αν την πάρετε απλώς επειδή τη λυπηθήκατε, χωρίς όμως να είστε σίγουροι ότι θέλετε και μπορείτε να την κρατήσετε για πάντα, κινδυνεύετε αργότερα να μετανιώσετε ή να μην φροντίσετε σωστά το ζώο. Γι’ αυτό η λύπηση πρέπει να συνοδευτεί από λογική και υπευθυνότητα.
• Συνειδητοποιήστε τις ευθύνες: Η γάτα δεν χρειάζεται απλώς ένα σπιτάκι για λίγες εβδομάδες μέχρι να «νιώσει καλύτερα». Χρειάζεται έναν αφοσιωμένο κηδεμόνα που θα την αγαπά και θα την φροντίζει και όταν μεγαλώσει, και όταν αρρωστήσει, και όταν κάνει ζημιές. Είσαστε έτοιμοι να καθαρίζετε την άμμο της κάθε μέρα; Να της παρέχετε ιατρική φροντίδα όταν χρειαστεί, ακόμη κι αν κοστίσει; Να αντέξετε λίγη γκρίνια ή ζημιά χωρίς θυμό; Αν ναι, τότε η αρχική σας συμπόνια μετατρέπεται σε πραγματική αγάπη. Αν όχι, καλύτερα να βοηθήσετε το ζωάκι με άλλους τρόπους (π.χ. προωθώντας την αγγελία του για υιοθεσία, ή προσφέροντας προσωρινή φιλοξενία μέχρι να βρεθεί ο κατάλληλος μόνιμος ιδιοκτήτης). Υπεύθυνη υιοθεσία σημαίνει δέσμευση.
• Το ζώο δεν είναι υποχρεωμένο “να σας ευγνωμονεί”: Μια λάθος νοοτροπία του «το λυπήθηκα και το έσωσα, άρα πρέπει να μου χρωστάει χάρη» μπορεί να οδηγήσει σε απογοήτευση. Η γάτα πιθανότατα δεν θα συμπεριφερθεί σαν σε ταινία της Disney όπου καταλαβαίνει την καλοσύνη σας και γίνεται αυτόματα υπάκουη και τέλεια. Μπορεί αντιθέτως, μέχρι να εγκλιματιστεί, να δείχνει φοβισμένη ή και “αχάριστη” στα μάτια σας (π.χ. να σας γρατζουνήσει αν την πλησιάσετε απότομα). Δεν το κάνει από αγνωμοσύνη, απλώς λειτουργεί με βάση τον χαρακτήρα της και το ένστικτό της. Μην προσωποποιείτε τη συμπεριφορά της γάτας σαν να είναι άνθρωπος που σας οφείλει κάτι. Εσείς επιλέξατε να την σώσετε, και αυτό είναι υπέροχο! Τώρα οφείλετε εσείς σε εκείνη να της προσφέρετε μια καλή ζωή. Η ανταμοιβή σας θα έρθει, αλλά με τους δικούς της όρους: την πρώτη φορά που θα κουρνιάσει στην αγκαλιά σας και θα αρχίσει να γουργουρίζει, θα νιώσετε ότι όλη η προσπάθεια αξίζει. Αυτό όμως θέλει χρόνο, υπομονή και ανιδιοτέλεια.
• Μετατρέψτε τη λύπηση σε αγάπη με πράξεις: Αν η καρδιά σας πόνεσε για ένα ζωάκι, αυτό δείχνει ότι είστε καλός άνθρωπος. Το επόμενο βήμα είναι οι πράξεις: στρώστε πρόγραμμα, μάθετε για τις ανάγκες της γάτας, εκπαιδεύστε τον εαυτό σας και την οικογένειά σας στη σωστή μεταχείριση του ζώου. Η υπεύθυνη φροντίδα περιλαμβάνει όλα όσα αναφέραμε: διατροφή, καθαριότητα, ιατρική μέριμνα, ασφάλεια, κοινωνικοποίηση. Δεν είναι πάντα εύκολα ή ευχάριστα (κανείς δεν απολαμβάνει π.χ. να μαζεύει εμετούς ή να δίνει χάπια στη γάτα), αλλά είναι μέρος της συμφωνίας που κάνατε όταν φέρατε το ζώο στο σπίτι. Όταν το συνειδητοποιήσετε αυτό, τότε η «λύπηση» μετατρέπεται σε ενσυναίσθηση και ευθύνη! Τα θεμέλια για μια υπέροχη σχέση ανθρώπου-ζώου.

Σε τελική ανάλυση, το να σώσεις ένα πλάσμα από τον δρόμο ή από κακές συνθήκες είναι αξιέπαινο. Φρόντισε όμως να το κάνεις με τον σωστό τρόπο: δες τη γάτα ως μέλος της οικογένειάς σου, όχι ως «φιλανθρωπικό project». Θα λάβεις πίσω πολλή αγάπη, αλλά μόνο αν δώσεις κι εσύ. Η υιοθεσία δεν είναι μόνο πράξη στιγμιαίας καλοσύνης… Είναι διαρκής πράξη φροντίδας.

6. Κλείνοντας: ένα ενθαρρυντικό μήνυμα για τους νέους γατογονείς

Η απόφαση να υιοθετήσετε μια γάτα είναι η αρχή μιας όμορφης περιπέτειας. Ναι, έχει ευθύνες, έχει προκλήσεις, έχει στιγμές που μπορεί να αναρωτηθείτε «τα κάνω όλα σωστά;». Όμως, κάθε βήμα που κάνετε μαζί θα δυναμώνει τον δεσμό σας. Θα μάθετε να “διαβάζετε” τη γλώσσα της γάτας, να αναγνωρίζετε πότε θέλει παιχνίδι, πότε πεινάει, πότε κάτι την ενοχλεί. Και εκείνη θα μάθει τη δική σας ρουτίνα, θα σας περιμένει στην πόρτα, θα γίνει παρέα στις καλές και τις δύσκολες στιγμές.

Να θυμάστε ότι κανείς δεν γεννήθηκε γνωρίζοντας τα πάντα. Όλοι οι έμπειροι «γατογονείς» κάποτε δεν είχαν ιδέα πώς να πιάσουν τη γάτα ή τι σημαίνει το «μιάου» της. Με τον καιρό θα τα μάθετε κι εσείς. Μη διστάσετε να ζητήσετε συμβουλές από έμπειρους ιδιοκτήτες, να διαβάσετε αξιόπιστες πηγές, ακόμα και να μοιραστείτε τις ανησυχίες σας. Η αγάπη που θα δώσετε και θα πάρετε είναι ο καλύτερος οδηγός.

Κλείνοντας, λοιπόν, θέλουμε να σας συγχαρούμε που σκέφτεστε να κάνετε αυτό το βήμα. Η υπεύθυνη υιοθεσία είναι πράξη αγάπης όχι μόνο προς το συγκεκριμένο ζώο, αλλά και προς όλα! Δίνει το παράδειγμα ότι οι ζωές δεν αγοράζονται, σώζονται. Σε λίγο καιρό, η ζωή με μια γάτα θα σας φαίνεται η πιο φυσική και χαρούμενη συνήθεια. Από τα πρωινά νιαουρίσματα για πρωινό μέχρι τα βραδινά κουρνιάσματα στον καναπέ, η γάτα σας θα γίνει μέλος της οικογένειάς σας.

Σίγουρα θα υπάρξουν στιγμές δοκιμασίας, ίσως κάποια ζημιά στο σπίτι, ίσως μια αρρώστια που θα σας αγχώσει. Αλλά να θυμάστε: έχετε αναλάβει μια ζωή που εξαρτάται από εσάς, και αυτό είναι μια από τις πιο ανταποδοτικές ευθύνες που μπορείτε να νιώσετε. Δίνετε σπίτι σε ένα πλάσμα που το είχε ανάγκη και εκείνο θα γεμίσει το σπίτι σας με αγάπη, ζεστασιά και αμέτρητες αστείες στιγμές.

Καλή αρχή στο νέο σας ρόλο ως γατογονείς! Με υπομονή, γνώση και αγάπη, σε λίγο θα αναρωτιέστε πώς ζούσατε πριν χωρίς τη μικρή σας γούνα δίπλα σας. Μια γάτα δεν είναι απλώς κατοικίδιο! Είναι φίλη, σύντροφος και μέρος της καρδιάς σας. Κάντε αυτό το βήμα με αυτοπεποίθηση και χαρά. Υιοθετήστε ένα, σώστε δύο, και κερδίστε μια ανεκτίμητη εμπειρία ζωής. Καλή σας ζωή μαζί!